719-«İmam-ı A'zam demiş:
Risalede yeri: Lem'alar sh: 144; El yazma Yirmidokuzuncu Mektub Hâfız Ali yazısı sh: 167
Me'hazler: Hazret-i Üstad bu söz için İmam-ı A'zamındır demiş.Biz, araştırmamızda bu sözün
aslını Me'mun da İmam-ı A'zam'dan almıştır.
Bu söze şeklen benzeyen İmam-ı Ali'nin de (R.A) şöyle biz sözü vardır:
(Müntebat Min Kelâm-ı Emir-il Mü'minîn sh: 117)
Meâlleri: "İsrafta hiç bir hayır yoktur. Nasıl ki hayırlı işlerde israf olmadığı gibi..."
İmam-ı Ali'nin sözünün meâli: "Câhil olduğu mevzuda konuşmanın hayrı olmadığı gibi, bir hüküm
hususunda veya hikmet dağıtan sözde de sükûtun hayrı yoktur."
720-"Çok âlimlerin ve ediplerin zekâvetlerinin verdiği bir hırs sebebiyle, fakr-ı hâle düşmeleri ve
çok aptal ve iktidarsızların fıtrî kanaatkârane vaziyetleriyle zenginleşmeleri...»
Risalede yeri: Lem'alar sh: 145; ve aynı bahis Yirmikinci Mektub'un İkinci Mebhasında sh: 271;
Şuâlar sh: 173
Me'hazler: Evvelâ bu mes'elede bir-iki hadîsin me'hazlerini kaydediyoruz. Müsned-ül Firdevs 4/355;
keza aynı hadîs Tesdid-ül Kavs İbn-i Hacer eserinde de mevcuttur.
Risalede hükmün me'hazler: İs'af-ür Ragibîn sh: 183; Edeb-üd Din Ve-d Dünya sh: 12
Zabıt şekli: Hadîs metni:
Ve mezkûr hüküm için Hazret-i Ali'ye sorulmuş:
Ve bu mevzu'da meşhur İranlı Bezercemher'in ülema ve ümera hakkındaki sözleri, Edeb-üd Dünya
Ve-d Din (Türkçe tercemesi) sh: 38
Meâlleri:
Hadîs meâli: "Rızık, aptlallık ve becerisizliğe müekkel edilmiştir. Mahrumiyet ise, akla müekkeldir."
İmam-ı Ali'nin sözü: "Neden akıllılar fakirdirler?" sualine karşı, İmam-ı Ali şöyle cevab vermiş:
"Çünki adamın aklı, onun rızkı hususunda hesaplı şeklide verilmesine sebebdir."
721- Risalede yeri: Lem'alar sh: 146
Me'hazler: Et-Tergib Vet-Terhib - Menzerî 1/586; İhya-u Ulûm-id Din 3/242; Nehc-ül Belâga - İmam Ali sh: 508
Zabıt şekli:
İhya Kitabındaki hadîs: Hâfız Irakî, bu hadîsi bir çok kaynaklardan te'kid etmiştir.
Et-Tergib Vet-Terhib'in hadîsi: hadîsiyle hadîsi de beraberindedir.
İmam-ı Ali'nin bu husustaki sözleri: Yine İmam-ı Ali'nin Emsal Kitabı sh: 11'de:
Meâlleri: "Kanaat eden aziz olmuştur. Tama' ve hırs gösteren zelil olmuştur."
İmam-ı Ali'nin sözünün meâli: "Kişinin zilleti, tama'ındadır." Ve "Tama'cı kimseler zilletin zincirine
takılmıştır."
722- «İbn-i Sina, yalnız tıp noktasında âyetini şöyle tefsir etmiş, demiş:
Risalede yeri: Lem'alar sh: 147
Me'hazler: İbn-i Sina'nın tıp noktasındaki mezkûr beytinde me'hazini aramak değil, fakat Kur'an
müfessirleri olan bazı Tabiîn ve Selef-i Salihînin İbn-i Sina'dan çok evvel aynı kanaatta oldukları tesbit
edildi. İşte bunların me'hazleri verilecektir.
Ed-Dürer-ül Müntesire - Suyutî sh: 144 Vehb bin Münebbih'ten rivayet; Tefsir-i İbn-i Kesir 2/183;
Tefsir-i Ruh-ul Beyan - Burusevî 3/155
Zabıt şekli: Evvelâ bir hadîs-i şerif: Yani. "Perhiz ilâçtır. Mide ise, hastalıkların hânesidir. Öyle her
bedenin hazmedebileceği kadar midesine yemek gönderin."
İbn-i Sina'nın mezkûr beytinin esasını Vehb bin Münebbih şöyle dile getirmiştir: "Bütün doktorlar,
tıbbın başı himye olduğunda ittifak etmişler.. ve bütün hekimler dahi, hikmetin başı, az konuşmak
olduğunda icma' etmişlerdir."
Tefsir-i İbn-i Kesir'de: Selef-i Salihîn'den bazıları demişler: "Cenab-ı Hak tıbbın tamamını bir âyetin
yarısında toplamıştır. O âyet ise şudur:
Tefsir-i Ruh-ul Beyan'da ise: Harun Reşid'in hristiyan olan bir hâzık doktoru, bir gün meşhur İslâm
tarihçisi ve muhaddisi Ali ibn-il Hüseyn-ibn-il Vakidî'ye dedi ki: "Sizin kitabınız olan Kur'anda tıbb
ilmine dair bir şey yoktur. Halbuki dünyada iki ilim vardır; biri dinler ilmi, diğeri de bedenler ilmi yani
tıbb ilmidir."
Ali ibn-il Hüseyn-ibn-il Vakidî ona cevaben dedi ki: "Nasıl yoktur? Cenab-ı Allah (C.C.) tıbbın
tamamını bir âyetin yarısında cem' etmiştir."
Doktor dedi: "O hangisidir?" O dedi: " " âyetidir. Doktor sustu.