1038/11- Hazret-i Üstad'ın gençlik çağlarında, bir-iki defa sabah namazına uyanamayıp, namazı
kazaya kalması...
Bu hâdise Tarihçe-i Hayatlarda, bilhassa Üstad'ın biraderzâdesi Abdurrahman'dan naklen, Mufassal
Tarihçe-i Hayatta ise tafsilatıyla yazılıdır.
Me'hazler: Bu hâdise, yani Resul-i Ekrem'in de hayatında bir-iki defa sabah namazına uyanamaması
vaki' olduğunu bildiren hadîslerin tarikleri mütevatirdir. Meselâ, Nazm-ül Mütenasir Fil-Hadîs-il
Mütevatir sh: 48
Bu hususta, başka izahat vermeye gerek duymadık. Merak edenler hadîs kitaplarında bulabilirler.
1039/12- Yine Hazret-i Üstad'ın sünnet-i seniyyeye uygun ve tehalüf etmeden devam eden bir hareket
ve fiili de şudur: Yatsı namazından sonra -çok mühim bir hizmet olmazsa- bilhassa yaz gecelerinde, dünya
kelâmlarını konuşmaması ve hemen yatağına girip uzanması ve mutlaka teheccüde uyanmasıdır.
Bu mes'elede iki sünnet şekli vardır. Birisi: Yatsı namazından sonra Resul-i Ekrem'in (A.S.M.) bu iki
fiili de gayet meşhurdur. Teheccüd namazına mutlaka uyanmasıdır.
Bu her iki husus için de hadîslerden me'haz vermeye gerek yoktur. Çünki Resul-i Ekrem'in (A.S.M.)
bu iki fiili de gayet meşhurdur. Teheccüd namazına mutlaka uyanması, Kur'an'ın emriyle onun üzerine
zaten vâcib bir emirdir. Yatsıdan sonra hemen yatması hususu da, yine meşhurdur. Sadece nümûne için
bir tek me'haz verip geçeceğiz: Riyaz-üs Salihîn - İmam-ı Nevevî sh: 629
B- HUSUSİ EZKÂR, EVRAD VE TESBİHATI
Hazret-i Üstad'ın beş vakit namazların akabinde sünnet olan malum tesbihatlardan başka, hususî bazı
dua, zikir ve tesbihatları da vardır. Bunlardan bir kısmı, namazlardan sonra okuduğu bazı Kur'an sûreleri
ve muayyen bazı dualar, salâvatlar ve zikirlerdir ki, bunların hepsi de sünnet-i seniyyeden olup
Peygamber'in (A.S.M.) mervîdirler.
Hazret-i Üstad'ın okuduğu zikir ve dualardan bazıları da, umum için belli bir vakit olmayıp, istediği
zaman okunabilen şeylerdir. Lâkin Hazret-i Üstad bu umumî dualar ve zikirleri de yine sünnet-i seniyyeye
uygun olarak, ekseriya gecelerde veya sabah namazından sonra okuduğu sahih rivayetlerle sabittir.
Hazret-i Üstad'ın okumuş olduğu zikir, tesbih ve hususî duaları sıraya koymuş olsak şöyle olur:
Evvelâ: Beş vakit namazlardan sonra okuduğu dua, zikir ve tesbihleri.. ve bunlarla beraber tilâvet
ettiği bazı Kur'an Sûreleri hakkında vârid olmuş olan bazı hadîs-i şeriflerin me'hazlerini verdikten sonra,
sair dua ve virdlerinin de me'hazlerin vermeye çalışacağız.
1040/13- Beş vakit namazlardan sonra, otuç üçer def'a okunması sünnet olan tesbih, tahmid, tekbir ve
tehlili hiç terketmeden okuması...
Bazı me'hazler: Bu kitabın 933 no.lu bölümünde bu mes'ele ile alâkadar bazı hadîs me'hazleri verilmiş
olmakla beraber, zaid olarak yine bazı kitabların isimlerini veriyoruz:
Evvelâ bir çok me'hazler için, Miftah-u Künûz-is Sünne sh: 96'ya bakılabilneceği gibi, Şerh-üs Sünne
Begavî 3/228; Cem'-ül Fevaid 1/601; Mişkât-ül Masabih 1/307 hadîs no: 973; El-Feth-ül Kebir 1/261;
Müsned-i Ahmed 5/184 ve 190 Müstedrek-ül Hâkim 1/253; Nesaî 1/198
Hadîslerin zabtedildiği şekillerden bir iki tanesi:
Meâli: Hadîsin râvisi sahabî-i meşhur Zeyd bin Sâbid (R.A.) demiş ki: "Biz Resulullah tarafından,
bütün namazların arkasından tesbih ve tekbir ve tahmid ve tehlil çekmemize emrolunduk."
Hazret-i İmam-ı Ali de (R.A.) Cem'-ül Fevaid eserinin nakline göre; hayatında namazın arkasındaki
tesbihatı hiç bir vakit terketmediğini, ancak Sııffîn Harbi gecesinde, bir-iki namazın arkasındaki tesbihleri -zaruret halinde kaldığı için- terk ettiğini kaydetmiştir.
Namazın arkasında otuzüçer kere tesbih, tahmid, tekbir ve tehlil hakkında pek çok hadîs-i şerifler
vardır. Burada bütün bu me'hazleri sıralayabilirdik. Ancak bu babda hem tekrar, hem da mâlumu i'lam
kabilinden olacağı için havale edildi.1041/14- Sabah ve akşam farz namazlarından sonra, (Hanefî mezhebinde akşam sünneti farzından hemen sonra kılınması daha evlâ olduğundan, onun sünnetinden sonra) onar kere:
Me'hazler: Bu Tevhid'in muazzam ünvanı hakkında vârid olmuş hadîsler ve onun fazilet ve çok büyük
sevablarını bildiren rivayetlerin bir çok me'hazlerini, bu kitabın 62 numaralı bölümünde verilmiş
olduğundan oraya havale ederek başka me'hazler vermeye gerek görmedik.
1042/15- Sabah ve akşam namazlarından sonra okuduğu zikrinden sonra yedişer def'a demesi..
ve ellerinin avucunu aşağıya çevirmesi...
Me'hazler: Bu hususta bir kısım me'hazleri 62 no.lu bölümde bil-münasebe geçmekle beraber, yine de
bazı me'hazler kaydediyoruz:
Mecma-uz Zevaid 10/168; Cem'-ül Fevaid 2/168; El-Feth-ül Kebir 2/357; Amel-ül Yevmi Vel-Leyle
İbn-üs Seniyy hadîs no. 139
Zabıt şekli: Mecma-uz Zevaid'in bir hadîsi: Hallad bin Essaib-i Ensarî'den rivayeten:
Meâli: "Resul-i Ekrem (A.S.M.) bir şeyi dua vaktinde Allah'tan istediği zaman, avuçlarının içini
kendine doğru açar... Fakat bir şeyden istiaze ettiği zamanda ise, avuçlarını aşağıya doğru çevirirdi."
Üstad'ın sabah ve akşam yedişer def'a okuduğu "Allahümme Ecirnâ" duasının okunması hakkındaki
hadîsler ise, verilmiş olan me'hazlerde mevcuddur. Mes'elenin uzamaması için kısa kestik.