892- Risalede yeri: Âsâr-ı Bediiye sh. 409 Münazarat kısmı.
Me'hazler: Sahih-i Buharî 2/6, 100 ve 3/157, 158 ve 197; Sahih-i Müslim 3/1459; Sahih-i İbn-i
Hibban 2/11; Şerh-üs Sünne - Begavî 10/61; Cem'-ül Fevaid 1/829; El-Feth-ül Kebir 2/330, 331; Mu'cem
üt Taberanî El-Kebir 5/4506 ve El-Evsat 2/1556; El-Kâmil Fid-Duafa' - İbn-i Ady 1/264 ve 265, 307 ve
2/495
Zabıt şekli: Buharî'nin hadîsi:
Meâli: "Her biriniz çobansız ve raiyyetinizden mes'ulsünüz..."
893- Risalede yeri: Âsâr-ı Bediiye sh: 413 Münazarat kısmı.
Me'hazler: (Not: Hazret-i Üstad bu söz için zâhiren hadîstir dememişse de, ehemmiyetli bir makamda
kaydetmiştir.) Keşf-ül Hafâ 2/311
Zabıt şekli: ifadesiyle... İmam-ı Sahavî demiş: "Hadîs olarak bunun bir senedine rastlamadım."
Lâkin Hâfız Aclunî bunu uzunca tahkika tabi' tutmuz ve Taberanî-i Evsat'ta Ebu Emame'den mervî olan:
hadîsi ile mânasının doğru olduğuna meyletmiş. Hadîsin mânası şöyledir: "İmamlarınıza ve reislerinize
hakaretli söz söylemeyiniz. Bilâkis onlara salâh ile dua ediniz. Çünki onların salâhı, sizin salâhınızdır."
Hem hadîsinin meâli de: "Siz nasıl iseniz, ona göre başınıza adamlar gelir." ifadesi, mevzuumuzun
başka bir tarafı ifade etmektedir.
894- «Salâhaddin-i Eyyubî'nin miskin bir hristiyanla muhakeme olması...»
Risalede yeri: Âsâr-ı Bediiye sh: 432; Münazarat sh: 25
Me'hazler: İslâm meşhurlarından Salâhaddin-i Eyyubî (Bedir Yayınevi, 1964) Namık Kemal sh: 49
Zabıt şekli: Bir ermenî, Salâhaddin-i Eyyubî'ye karşı İslâm mahkemesinde dava açmış.. ve Salâhaddin
mahkemeye çağrıılmıştı. Mahkemede hasmıyla beraber ayakta durmuş ve Sultan Salâhaddin davayı
kazanmıştı. Ancak Salâhaddin, hasmının onu mahkemeye çağırmasından dolayı, ona minnettar olmuş ve ona ikramlarda bulunmuştur. Bu ise, onun fevkalâde samimiyetini göstermiş. Bu hususta kendisi o
Ermeni'ye demiştir ki: "Benim Allah'ın emirlerine karşı baş eğmeme sebeb olduğun için sana medyunum."
diyerek ona ihsanlar ve hediyelerde bulunmuştur.
895- Risalede yeri: Âsâr-ı Bediiye sh: 435; Münazarat sh: 28; Saykal-ül İslâm sh: 177
Me'hazler: Ed-Dürer-ül Müntesire - Suyutî sh: 151; Müsned-i Firdevs 3/515; Feyz-ül Kadir hadîs no:
8921; El-Feth-ül Kebir 3/144 ve 224; Fevaid-ül Mecmua - Şevkânî sh: 213; El-Kâmil Fid-Duafa' - İbn-i
Ady 6/2177
Zabıt şekli: Hatib-i Bağdadî'nin İbn-i Mes'ud (R.A.)'dan rivayeti şöyledir:
veya ifadesiyle...
Meâlleri: "Kim ki, bir zimmîye eziyet ederse, ben onun hasmı olurum. Ve ben kimin hasmı olursam
kıyamet gününde onu hesaba çekerim."
İkinci hadîsin meâli: "Kim ki bir zimmîye bir tokat vurursa, kıyamet gününde, ateşten kamçılarla onun
haddi ondan alınır."
896- (İki def'a tekrarlanmış.)
Risalede yeri: Âsâr-ı Bediiye sh: 438; Münazarat sh: 32
Me'hazler: (Not: Bu hadîs-i şerif, dillerde çok dolaşmakta olduğu halde, me'haz olarak bizdeki
kitaplarda aynı metniyle bulunamadı. Olabilir ki mânaca aynı olan sair bazı hadîslerden iktibasen
alınmıştır.)
Mânalarıyla aynı şeyi ifade eden bir kaç tane hadîs-i şerif örneği:
Et-Tergib Vet-Terhib - Menzerî 2/546-585 helâl kazanç hakkında bir çok hadîs-i şerif; İhya-u Ulûm-id
Din 2/61-70; Kenz-ül Ummal 4/123-127; Tenbih-ül Gafilîn - Ebu-l Leys Semerkandî sh: 168-169; Şuab-ül
İman - Beyhakî 3/435; El-Kâmil Fid-Duafa' - İbn-i Ady 1/367 ve 370; Keşf-ül Hafâ - Aclunî 1/157 (
ifadesiyle)
1-
2-
Zabıt şekli: Üç-dört örnek hadîs veriyoruz:
3- Resulullah'a sorulmuş:
4-
5-
Meâlleri:
1- "Helâli taleb etmek, her müslümanın üzerine vâcibdir."
2- "Ancak bir adam helâl mal kazanır, o maldan yedirir ve giydirir ise, bunun gerisinde kalan, ona
yalnız Allah'ın hakkı olan zekât kalmış olur."
3- Resulullah'a sorulmuş: "Amellerin en iyisi hangisidir?" Ferman etmiş: "Kişinin kendi eliyle
kazancıdır ve bir de şer'î olan her bir alışveriştir."
4- "Doğru, dürüst ve emîn olan tâcir, Peygamberler ve şehidlerle beraberdir."
5- "Allah (C.C.) çalışan ve kazanan mü'minleri sever."