Ezcümle: Tevafuk, bir kaç cihetle bir şeyi gösterse, delâlet derecesinde bir işarettir. Bazan bir tek
tevafuk bazı karainle delâlet hükmüne geçer. Her ne ise, şimdilik bu kadar yeter. Ciddî ihtiyaç olsa, size
bildirilecektir.» (*)
Görüldüğü üzere, Hazret-i Üstad Bediüzzaman Cifir ve Ebced ilminin sun'îlikle, kasdî teveccüh ile ve
ihtayar ile değil, ilham ve ihtar ile hakikî vechesinin bulunabileceğini ve bu ilmin geniş ihatalı bir ilim
olduğunu; ve bunun en hâlis ve safi tarafı harflerin değerleriyle bazı sırların keşfine aid kısmı olan
tevafuklar ciheti olduğunu gayet latif ve veciz bir şekilde beyan etmektedir.
Sual-11: Esrar-ı huruf ta'bir edilen tılsım ve havas ilmiyle, Cifir ve Ebced ilmi aynı mıdır? Yoksa ayrı
ayrı şeyler midir?
Cevab: İkisi tam olarak aynı şeyler olmamakla birlikte, birbirleriyle yakın alâka ve münasebetleri
vardır. Çünki havas ve tılsımlar ilminde Ebcedin değerleriyle âyet ve hadîslerin harfleri hesablanır, onunla
bir takım vıkıflar ve tılsımlı işler yapılır. Bu noktadan esrar-ı hurufun her türlü işlemleri Ebced ve Cifir
sahasına dâhildir denilebilir. Amma, Ebced ve Cifrin müstakil tarifi ise; daha çok gaybî ve istikbalî
işlerde, işârât ve emarelerin karineleriyle bazı hususî ipuçları elde etmeye mahsus bir ilim olarak bilinir.
Sual-12: Ebced ve Cifir ilmi İslâm'ın akidesine ve zarurî olan ilimlerine dâhil midir, değil midir?...
Cevab: Az üst tarafta da arzetmişiz ki; bu ilim, hâs ve sırlı bir ilimdir. Onu öğrenmenin bir zarureti
veya kat'î lüzumluluğu olmadığı gibi, i'tikad etmenin de bir mecburiyeti yoktur. Bir insan veya bir âlim bu
ilimle hiç alâkadar olmayabilir, hattâ ona inanmayadabilir. İnanmadığı için İslâm dini ona "Niçin
inanmadın?" diye bir mes'uliyet suali söz konusu olmaz. Lâkin böyle bir adam, kendi hususî âleminde
onunla uğraşmayıp kabul etmediği halde, ona ilişmeye veya mollalık yapıp, İslâm dini adına onu red ve
inkâr etmeye de hakkı yoktur. Zira red ve inkâr, hususan dine aid bir mes'eleye dair olsa din adına ona
itiraz ise, elbette bir ilme ve delile dayanması gerekir. İslâm dininde ise, Cifir ve Ebcedi red ve inkâr eden
bir ilim, bir delil yoktur. O halde, en azından ona ilişmeyip yerinde bırakması icab eder.
TAHKİKTEN HAKİKATA
Buraya kadar on iki sual ve cevablarla Ebced ve Cifir ilminin mahiyet ve hakikatına bakmaya çalıştık.
Bu ilmin iktiza ettiği tahkik ve ispat ise, bizce ancak bu kadar olabilir. Şimdi hakikata, yani bu ilmin
İslâm âlimleri nezdinde nasıl değerlendirildiğini ve büyük ülemadan belli bazı zâtların onunla ne gibi
şeyleri istihrac ettiklerini gösterecek umumî bir durum değerlendirmesine geçeceğiz. Bunu da üç bölüm
hâlinde ele alacağız.
Birinci bölümde, bu ilmin varlığından ve mahiyetinden bahseden kitaplar ve âlimlerin isimlerini
vereceğiz.
İkinci bölümde, bu ilimle meşgul zâtların isimlerinden ve iştigal sahalarından, yani hususî meslek ve
meşreblerinden örneklerle bahsedeceğiz.
Üçüncü bölümde ise, İslâm âlimlerinin Cifir ve Ebced ilmi vasıtasıyla neleri istihrac ettiklerini bir kaç
nümûneler hâlinde arzetmeye çalışacağız.
BİRİNCİ BÖLÜM: Cifir ve Ebced ilmini kabul edip ve onu hakikatlı bulup, varlığını ilân eden kitaplar
ve âlimlerin isim ve künyeleri... Evvelâ, Ebcedin varlığını ve İslâmca kabul gördüğünü bildiren veya ona
işaret eden bazı hadîsler ve bu hadîsleri kayıd ve zabteden kitaplar şunlardır:
Dördüncü sualin cevabında bu mevzuya bir derece bakan bazı hadîs ve rivayetleri ve bu hadîsleri
tahric, nakil ve rivayet eden bir kısım hadîs kitaplarını kaydetmiş olmamızla beraber, burada sadece
me'hazlerini ve hadîsin bir özetini vermekle iktifa edeceğiz:
1- Müsned-ül Firdevs 2/43
2- Miftah-u Künûz-is Sünne sh: 542, bu mevzudaki hadîslerin umumî fihristi.
3- Tefsir Ed-Dürr-ül Mensur 2/22
4- Mukaddemet-ü İbn-i Haldûn sh: 332 Cifir ve Ebcedle alâkadar bir kaç hadîs.
5- Kitab-üt Teshil Li-Ulûm-it Tenzil sh: 35, yahudîlerin Peygamber'e Kur'an'daki harflerin
mukatta'larına dair sordukları sual ile alâkadar...
6- Tefsir-i İbn-i Cerir 1/68-71 yine Cifirle yapılmış bazı istihraclar hakkında...
7- Tefsir-i İbn-i Kesir 1/37 yine aynı hadîsler ve rivayetler hakkında...
8- El-Feth-ül Kebir - Suyutî, Ebu Davud'dan nakil 1/189 el parmaklarıyla ayak parmaklarının sayı
bakımından aynı seviyede bulunduğu...
9 -Ebu Davud Cihad/71 ve Müsned-i Ahmed 4/65 ve 289, keza 5/377 Bedir Harbi'nde Resul-i
Ekrem'in sahabelerine: "Yarın düşmanla karşılaştığınızda sizin şiarınız olsun." meâlindeki hadîs-i
şerif...__________________________________
(*) Osmanlıca Lem'alar (Dokuzuncu Lem'a) sh: 124